خانم صاحبخانه

اتاقی در خانهٔ مرد مرموز
نخستین واکاوی داستایوفسکی در پیچیدگی‌های روان انسان، پیش از شاهکارهای بزرگش

سن پترزبورگ، دهه ۱۸۴۰. اردینوف مردی پریشان و منزوی است که در کلیسایی با زنی جوان به نام کاترینا و شوهر بسیار مسن‌تر او آشنا می‌شود. شیفتگی او به کاترینا به‌تدریج به وسواس بدل می‌شود و او می‌کوشد در خانه آن زوج ساکن شود. داستایفسکی این رمان کوتاه را در سال ۱۸۴۷ منتشر کرد، یعنی در سال‌های جوانی و پیش از تبعید به سیبری. در این اثر، فضای گوتیک و عناصر قصه‌های عامیانه روسی با روان‌شناسی شخصیت‌ها در هم می‌آمیزد. شوهر کاترینا قدرتی مرموز بر او دارد و اردینوف هرچه بیشتر گذشته این زوج را می‌کاود، کمتر می‌فهمد. این رمان کوتاه، پیش‌درآمدی است بر جهان تاریک رمان‌های بعدی داستایفسکی. ترجمه پرویز داریوش از نشر نگاه در این باندل آمده است.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

«خانم صاحبخانه» برای خوانندگانی است که داستایوفسکی را با «جنایت و مکافات» و «برادران کارامازوف» می‌شناسند و می‌خواهند ببینند این نبوغ از کجا شروع شده است. این رمان کوتاه، در ۱۰۴ صفحه، جهانی می‌سازد که در آن فضای مه‌آلود سن‌پترزبورگ، شخصیت‌های چندلایه و لحنی رازآلود، خواننده را تا انتها همراهی می‌کند. مضامینی که بعدها در شاهکارهای داستایوفسکی به اوج می‌رسند، مانند تنهایی، سلطه، رنج و کشمکش میان آزادی و ضعف انسانی، در همین اثر نخستین جوانه‌ها را می‌زنند. ترجمه پرویز داریوش از دیرباز یکی از ترجمه‌های شناخته‌شده این اثر به فارسی بوده و نشر نگاه آن را در قالبی جمع‌وجور و خواندنی منتشر کرده است.