حرمسرای قذافی

سلاحی که از بدنِ زنان ساخته شد روایتی مستند از چهره‌ای پنهان از دیکتاتوری

حرمسرای قذافی کتابی از آنیک کوژان است که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد و بر اساس شهادت ثریا، دختری از شهر سرت، نوشته شده است. ثریا پانزده ساله بود که هنگام بازدید قذافی از مدرسه‌اش، دسته گلی به او تقدیم کرد و همین دیدار زندگی‌اش را برای همیشه عوض کرد. او به عمارت باب‌العزیزیه احضار شد و به جمع زنان جوانی پیوست که در آنجا مورد سوءاستفاده قرار می‌گرفتند. کوژان که روزنامه‌نگار است، روایت ثریا را با تحقیق درباره ساختار قدرت در لیبی قذافی کنار هم می‌گذارد و نشان می‌دهد که خشونت جنسی در آن نظام چطور با قدرت سیاسی گره خورده بود. ترجمه بیژن اشتری این کتاب را به فارسی رسانده است. کتاب روایتی تکان‌دهنده و مستند است و خواندنش آسان نیست.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

«حرمسرای قذافی» برای خوانندگانی است که می‌خواهند فراتر از تحلیل‌های سیاسی مرسوم، ببینند یک نظام توتالیتر چگونه می‌تواند از بدن انسان به‌عنوان ابزار قدرت استفاده کند. این کتاب فقط یک افشاگری درباره یک دیکتاتور نیست؛ روایتی است درباره زنانی که سال‌ها در سکوت ماندند و صدایشان شنیده نشد. کوژان با نثری مستند و بی‌پرده، بدون آنکه به دام هیجان‌زدگی بیفتد، تصویری از سازوکاری به دست می‌دهد که در آن خشونت جنسی، بخشی از دیوان‌سالاری حکومت می‌شود. اگر به تاریخ معاصر خاورمیانه، روایت‌های مستند از درون قدرت و آثاری علاقه دارید که درباره هزینه انسانی استبداد حرف جدی می‌زنند، این کتاب یکی از انتخاب‌های جدی شماست.