قطار سر وقت

قطاری که به‌موقع به ایستگاه مرگ رسید
نخستین اثر هاینریش بل، روایتی از یک سرباز که پیش از رسیدن به جبهه، مرگ خود را می‌بیند

آندریاس سربازی آلمانی است که با قطار از پاریس به سوی جبهه شرقی در لهستان می‌رود. این اولین رمان منتشرشده بل است و داستان سربازی را روایت می‌کند که می‌داند دارد به سوی مرگ می‌رود. در قطار، با دو سرباز دیگر دوست می‌شود و با زنی لهستانی به نام اولینا آشنا می‌شود که با پارتیزان‌های ضدفاشیست همکاری کرده، ولی حالا از خشونت خسته شده است. آندریاس در طول سفر، با مرگ خودش کنار می‌آید. نه با فریاد و نه با فرار، بلکه با پذیرشی آرام. بل این رمان کوتاه را با نثری ساده روایت می‌کند و از جنگ، نه از چشم ژنرال‌ها، بلکه از چشم سربازی می‌گوید که فقط یک بلیت برگشت ندارد. قطار سر وقت، رمان سال ۱۹۴۹ هاینریش بل است. کتابی درباره مرگی که از پیش معلوم است و زندگی‌ای که در فاصله میان دو ایستگاه، معنا پیدا می‌کند.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

«قطار سر وقت» برای خوانندگانی است که می‌خواهند بل را از نخستین نقطه شروعش بشناسند. این رمان کوتاه، در همان ۱۵۲ صفحه، نشان می‌دهد که دغدغه‌های اصلی بل، یعنی جنگ، مرگ و انسان‌هایی که در چرخ‌دنده‌های تاریخ گرفتار شده‌اند، از همان آغاز در او شکل گرفته بود. عنوان کتاب، با آن طنز سیاه و هولناکش، خواننده را تا آخرین صفحه همراهی می‌کند و اثری به‌شدت ضدجنگ و انسانی به جا می‌گذارد. اگر به ادبیات آلمان پس از جنگ، روایت‌های ضدجنگ و آثاری علاقه دارید که درباره بهای انسانیِ تاریخ حرف جدی می‌زنند، این کتاب یکی از انتخاب‌های جدی شماست.