آخرین روز یک محکوم

ساعت‌هایی که به گیوتین می‌رسند
روایتی نفس‌گیر از ذهن مردی که در انتظار اعدام، آخرین روزهای زندگی‌اش را می‌شمارد

مردی بی‌نام در زندان بیستر محکوم به مرگ است و روزهای آخرش را می‌نویسد. هوگو در این رمان کوتاه سال ۱۸۲۹، که نخست بی‌نام نویسنده منتشر شد، به‌جای قصه جنایت، ذهن محکوم را روایت می‌کند؛ مردی که هر صبح با این فکر بیدار می‌شود که شاید امروز آخرین روزش باشد و هر ساعت، امید به عفو و ترس از گیوتین، او را میان خود می‌کشند. رمان از خاطره زندگی گذشته، از دیدار با همسر و دختر کوچکی که دیگر او را نمی‌شناسد و از صدای جمعیت بیرون زندان می‌گذرد تا به لحظه اعدام برسد. هوگو این کتاب را نه برای سرگرمی، بلکه به‌عنوان دفاعیه‌ای علیه مجازات مرگ نوشت و در پیشگفتار ۱۸۳۲ خودش هم همین را گفت. کتابی کوتاه و تکان‌دهنده که خواننده را وادار می‌کند به‌جای قاضی، جای محکوم بنشیند.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

«آخرین روز یک محکوم» برای خوانندگانی است که هوگو را با شاهکارهای حجیمش می‌شناسند و می‌خواهند ببینند او در قالبی فشرده و متمرکز، چگونه می‌تواند از یک موقعیت به‌ظاهر ساده، پرسشی بنیادین درباره عدالت، انسانیت و مرگ بیرون بکشد. این کتاب، در همان ۱۶۵ صفحه، خواننده را به درون ذهن مردی می‌برد که هیچ‌کس نامش را نمی‌پرسد و هیچ‌کس برای نجاتش کاری نمی‌کند. ترجمه محمد قاضی، که از دیرباز یکی از معتبرترین مترجمان ادبیات فرانسه به فارسی بوده، این متن تکان‌دهنده را با نثری روان و وفادار به فارسی برگردانده است. اگر به ادبیات فرانسه، رمان‌های اعتراضی و آثاری علاقه دارید که درباره بهای انسانی مجازات مرگ حرف جدی می‌زنند، این کتاب یکی از انتخاب‌های جدی شماست.