خدمتکار و پروفسور

هشتاد دقیقه، و بعد دوباره از نو
رمانی لطیف و آرام از یوکو اوگاوا درباره ریاضیدانی که حافظه‌اش هر هشتاد دقیقه پاک می‌شود و خدمتکاری که هر روز خودش را از نو معرفی می‌کند

پروفسور، ریاضی‌دانی سال‌خورده است که در سال ۱۹۷۵ در تصادف رانندگی حافظه‌اش آسیب دیده است و فقط هشتاد دقیقه از خاطره تازه را نگه می‌دارد. او به کت‌وشلوارش یادداشت‌هایی سنجاق می‌کند تا چیزهای مهم را فراموش نکند؛ شماره کفشش، نام خدمتکار تازه‌اش و این‌که پسر او، روت، چه ساعتی از مدرسه برمی‌گردد. خدمتکار که راوی داستان است، هر روز صبح باید خودش را دوباره معرفی کند و هر روز، پروفسور با همان شوق، از اعداد حرف می‌زند؛ از اعداد دوستانه ۲۲۰ و ۲۸۴، از عدد اول و از اویلر. پسر ده ساله خدمتکار که سرش تخت است و به او لقب روت، یعنی رادیکال، داده‌اند، سومین عضو این خانواده عجیب می‌شود و سه نفرشان، با ریاضی و بیسبال، دنیایی کوچک و گرم برای خودشان می‌سازند. اوگاوا این رمان را با لحنی آرام و لطیف نوشته است و از حافظه، پیری و مهربانی می‌گوید؛ از این‌که چطور آدم‌ها، حتی وقتی گذشته را فراموش می‌کنند، می‌توانند در لحظه حال، به هم نزدیک شوند. خدمتکار و پروفسور، رمان سال ۲۰۰۳ یوکو اوگاوا، نویسنده ژاپنی، است.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

این رمان برای خوانندگانی است که به داستان‌های آرام و درون‌نگر علاقه دارند؛ آثاری که به‌جای حادثه‌های بزرگ، بر روابط انسانی و تغییرهای کوچک درونی تمرکز می‌کنند. اوگاوا با نثری لطیف و بدون احساسات‌گرایی افراطی، نشان می‌دهد که چگونه یک محدودیت به‌ظاهر ویرانگر (فراموشی کامل هر هشتاد دقیقه) می‌تواند به شکلی غیرمنتظره، به رابطه‌ای انسانی معنا ببخشد. کتاب در ژاپن با تیراژ میلیونی و فروش بیش از پنجاه میلیون نسخه به پرفروش‌ترین کتاب سال بدل شد و در سال ۲۰۰۶ نیز فیلمی با عنوان «معادله محبوب پروفسور» بر اساس آن ساخته شد. ترجمه روان کیهان بهمنی و استقبالی که کتاب در ایران داشته (تا چاپ هفدهم) نشان می‌دهد که این اثر توانسته با مخاطب فارسی‌زبان ارتباط برقرار کند. اگر به ادبیات ژاپن، رمان‌های شخصیت‌محور و آثاری علاقه دارید که درباره حافظه، زمان و پیوندهای انسانی حرف می‌زنند، این کتاب یکی از انتخاب‌های جدی شماست.